مطالب آموزشی باطری

باطری ها: باتری ها مولد هایی هستند که انرژی شیمیایی را تبدیل به انرژی الکتریکی میکنند.
باتری ها معمولا از کنار هم قرار دادن حداقل دو صفحه فلزی ( یا آلیاژیی ) متفاوت در داخل یک محلول شیمیایی بوجود می آیند. یکی از این دو صفحه دارای خاصیت الکترون دهی بیشتر ( مثبت یا آند) و دیگری دارای خاصیت الکترون گیری بیشتر ( منفی یا کاتد ) میباشد.

دسته بندی باتری ها

باتری ها را به روشهای مختلف دسته بندی میکنند، در ادامه مهمترین روشهای دسته بندی آمده است.

از نظر حالت الکترولیت:

باتری خشک ( dry ) الکترولیت این نوع باتری ها جامد میباشند، مانند باتریهای قلمی

باتری تر ( wet ) دارای الکترولیت مایع میباشند، مثل باتریهای مورد استفاده در خودرو ها

توجه: امروزه نوعی باتری ها به بازار ارائه شده که الکترولیت آن نه کاملا جامد مانند باتری قلمی و نه مایع مانند باتریهای متداول خودروها، الکترولیت این باتری ها مانند ژل میباشند به این باتری ها، باتری های با مراقبت کم ( free-maintenance ) یا ( low-maintenance ) نامیده میشوند. البته شاید بتوان آنها را در دسته باتری های خشک قرار داد.

از نظر جنس الکترولیت و صفحات:

باتری سربی – اسیدی ( lead acid )، باتری نیکل – کادمیوم ( Nickel-cadmium )، باتری هوا – روی ( zinc-air )، باتری آلکالاین (alkaline) …

معمولا باتری های خودرو ها از نوع باتری های سربی – اسیدی میباشند و دلایلش این است که اولا هزینه ساخت آن کمتر از انواع دیگر است و ثانیا محدوده دمایی مناسب برای بهترین کارایی آن نسبت به سایر باتریها گسترده تر است، آمپر و ولتاژ آن نیز در آن محدوده دمایی مناسب میباشد. از این پس منظور ما از عبارت باتری همان باتری سربی اسیدی میباشد.

باتری ها (2)

جدول زیر میزان تولید ولتاژ انواع باتری ها در هر خانه باتری را نشان میدهد.

همانطور که ملاحظه میگردد باتری های سربی اسیدی و باتری های سدیم گوگرد بیشترین میزان تولید ولتاژ را در هرخانه باتری را دارا میباشند اما تولید باتری های سربی اسیدی ارزان تر از باتری های سدیم گوگرد میباشند. ( سرب نسبت به سایر فلزات ارزان تر است. ) بنابرین این نوع باتری در خودرو ها متداول میباشد.

چرا خودرو ها به باتری نیازمندند؟

تامین برق مورد نیاز در زمانی که موتور خاموش است – تامین برق لازم جهت استارتر – کمک به سیستم شارژ در زمانی که تعداد مصرف کننده ها بالا میرود ( و آمپر مصرفی زیاد میشود )

باتری های سربی اسیدی

همانطور که گفته شد متداول ترین نوع باتری برای خودروها، باتری سربی اسیدی میباشد. صفحه مثبت از جنس دی اکسید سرب ( به آن پر اکسید سرب نیز میگویند ) (PbO2) و صفحه منفی از جنس سرب (Pb) میباشد. الکترولیت آن اسید سولفوریک رقیق شده با آب (H2SO4+H2O) میباشد.

دستورالعمل نگهداری باطری سرب اسید لیفتراک

سطح الکترولیت ( آب باطری ) را قبل از عمل شارژ چک کنید و در صورت پائین بودن از حد مجاز به آن آب مقطر خالص اضافه نمایید. ( حد مجاز عبارت است از اینکه شاخص سفید رنگ در شناور درب ها قابل رویت باشد و یا بطور کلی سطح آب 2 سانتیمتر بالاتر از صفحات سربی باشد. ) در صورت قرار نداشتن صفحات سرب در محلول الکترولیت و قرار گرفتن آنها در مجاورت هوا صفحات به سرعت اکسیده شده و از عمر باطری به شدت کاسته میشود.

باطری حتماً میبایست توسط شارژر اتوماتیک شارژ شود و در شارژرهایی که مجهز به سیستم شارژ متعادل کننده ( EQUAL ) هستند هر دو هفته یکبار از این حالت شارژ استفاده شود.

بطور منظم و ماهی یکبار دانسیته، ولتاژ، و درجه حرارت سلها را بصورت جداگانه و در حالت شارژ کامل چک کنید.

برای انبار کردن باطری و یا در شرایط عدم استفاده از لیفتراک در مدت های طولانی باطری را شارژ کامل نموده و سپس سوکت اصلی لیفتراک را جدا کنید و مطمئن شوید که حتما ماهی یکبار باطری شارژ شود.

باطری در شرایط عدم استفاده به صورت خود به خود تخلیه میگردد. هرگز باطری را در حالت تخلیه بیشتر از یکروز به حال خود رها نکنید، ماندن باطری در حالت تخلیه به شدت از عمر باطری میکاهد.

هرگز بدون مشورت با متخصصین مجاز و بصورت بی مورد به سل ها اسید اضافه نکنید.

سطح الکترولیت را هیچگاه بیش از حد مجاز پر نکنید به طوری که آب لب به لب درب خروجی باطری قرار بگیرد چون در اینصورت هنگام شارژ شدن باطری و یا حرکت لیفتراک در سطوح ناهموار مقدار آب اسید اضافه به بیرون باطری ریخته و علاوه بر کثیف شدن باطری و پوسیده شدن بدنه فلزی باطری و لیفتراک باعث غیر متعادل شدن چگالی الکترولیت و برهم خوردن نسبت آب و اسید در باطری خواهد شد.

شرایط کاری لیفتراک را طوری تنظیم نمائید که پس از رسیدن باطری به 20% ظرفیت باقیمانده بلافاصله دستگاه متوقف و باطری شارژ شود چرا که در صورت عدم توجه و استفاده از باطری در این شرایط به شدت از عمر باطری کاسته خواهد شد.

هرگز اجازه ندهید در حین عملیات شارژ درجه حرارت الکترولیت از 55 درجه سانتیگراد فراتر رود در اینصورت عمل شارژ را تا خنک شدن باطری متوقف نمایید.